Scroll To Top

Η ΕΛΙΑ

ΠΡΟΪΟΝΤΑ

Χαρακτηριστικά

Κύριο χαρακτηριστικό της ελιάς είναι η μακροζωία και η διατήρηση της παραγωγικότητάς της ακόμα και μετά την πάροδο πολλών εκατοντάδων ετών. Πατρίδα της θεωρείται η λεκάνη της ανατολικής Μεσογείου, αν και υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις ως προς τον ακριβή τόπο καταγωγής του φυτού. Όπως και να έχει, οι σύγχρονες αρχαιολογικές και παλαιοβοτανολογικές έρευνες στον ευρύτερο μεσογειακό χώρο, έχουν δείξει ότι η ελιά είναι από τα αρχαιότερα καλλιεργούμενα δέντρα και θεωρείται αυτοφυές στην περιοχή της Μεσογείου, σε μια έκταση που απλώνεται από τη νοτιοανατολική Ευρώπη, τη δυτική Ασία, τη βόρεια Αφρική και φτάνει μέχρι το Ιράκ και ορισμένες περιοχές νοτίως της Κασπίας Θάλασσας.

Παράδοση

Μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, η καλλιέργεια της ελιάς στη Λέσβο γίνεται με τις συνηθισμένες καλλιεργητικές πρακτικές που συναντούμε σε όλο τον παραδοσιακό νησιωτικό κόσμο της Mεσογείου με αραιά έως ανύπαρκτα κλαδέματα, φυσική λίπανση και πύκνωση των εργασιών την εποχή της συγκομιδής. Iδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πρακτικές της εμφύτευσης και του εμβολιασμού της αγριελιάς, που συνεπάγονται τη χωριστή ιδιοκτησία δέντρων ή κλάδων και γης, ή τη συνιδιοκτησία στο δέντρο, και συνδέουν την καλλιέργεια της ελιάς με συγκεκριμένους τρόπους κατοχής και εκμετάλλευσης της γης. Σε όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, τονίζεται διαρκώς η μεγάλη γεωγραφική επέκταση της καλλιέργειας της ελιάς στη Λέσβο, μέσω του εμβολιασμού της αγριελιάς, και η μετατροπή άλλων γεωργικών εκτάσεων σε ελαιώνες.

 

Ποικιλίες

Σήμερα, ο λεσβιακός ελαιώνας αριθμεί περίπου 11 εκατ. ελαιόδεντρα, με το μεγαλύτερο μέρος του (80% περίπου) να αποτελείται από ελαιόδεντρα της ποικιλίας «Κολοβή» ή «Βαλανολιά» ή «Μυτιληνιά» που συναντάται σχεδόν αποκλειστικά στη Λέσβο, ενώ το υπόλοιπο (20%) από ελαιόδεντρα της ποικιλίας «Αδραμυτινή», «Αϊβαλιώτικη» ή «Φραγκολιά», που μεταφυτεύτηκε στο νησί από τον κόλπο του Αδραμυτίου στα απέναντι μικρασιατικά παράλια.
Η Βαλανολιά ευδοκιμεί σε υψόμετρο μέχρι 500 μέτρων. Η ανθοφορία της διαρκεί 3 - 4 εβδομάδες, γεγονός το οποίο, σε ευνοϊκές συνθήκες, εξασφαλίζει τη γονιμοποίηση μεγάλου ποσοστού ανθών. Στις περιπτώσεις που υποβοηθούν οι εδαφολογικές και καλλιεργητικές συνθήκες, το φορτίο του δέντρου είναι υπερβολικό.
Η καλλιέργεια της Κολοβής αποτελεί τα 7/10 των ελαιώνων της Λέσβου, της Χίου που αποτελεί το 1/8 των ελαιώνων της και της Σκύρου, όπου απαντάται σποραδικά. Η περιεκτικότητα του καρπού σε λάδι είναι υψηλή (25% - 30%) και η ποιότητα του λαδιού στις περιπτώσεις που ο ελαιόκαρπος πιέζεται αμέσως μετά τη συλλογή ή έπειτα από σύντομη εναποθήκευση υπό καλές συνθήκες, είναι εξαιρετική. Η Αδραμυτινή είναι γνωστή στους τόπους καλλιέργειάς της και με τα ονόματα Αδραμυτιανή, Αϊβαλιώτικη και Φραγκολιά. Προέρχεται από το Αδραμύτιο της Μικράς Ασίας και καλλιεργείται κατά κύριο λόγο στο νησί της Λέσβου, όπου μετέχει κατά 1/5 στη συγκρότηση των ελαιώνων της, εντοπιζόμενη κυρίως στην επαρχία της Μυτιλήνης. Επιπλέον καλλιεργείται στο νησί της Άνδρου σε ποσοστό 5% - 20% επί του συνολικού αριθμού των ελαιοδέντρων της. Θεωρείται μέτριας παραγωγικότητας και περιεκτικότητας σε λάδι, αλλά δίνει λάδι λεπτό, με εξαιρετικό άρωμα.